Oedeemtherapie

Wat is lymfoedeem?

Lymfoedeem is een abnormale ophoping van lymfevocht in een lichaamsdeel. Het ontstaat als de lymfevaten niet in staat zijn dit vocht af te voeren. De oorzaak hiervan is een beschadiging of afwezigheid van lymfevaten en/of een te grote productie van lymfevocht. Om lymfoedeem te begrijpen is het goed te weten hoe het lymfevaatstelsel werkt.
Slagaders voeren bloed van het hart naar de weefsels en het merendeel hiervan wordt via aders weer teruggevoerd naar het hart. Een klein deel van de bloedvloeistof (serum) treedt uit de kleinste bloedvaten en komt als lymfevocht terecht in de weefsels. Het lymfevocht wordt door de lymfevaten teruggevoerd naar een grote ader vlakbij het hart. De lymfevaten passeren hierbij vele lymfeklieren. In de lymfeklieren zitten veel witte bloedcellen, die eventuele ziekteverwekkers (bacteriën, schimmels, enzovoort) kunnen opruimen.

Hoe ontstaat lymfoedeem?

In principe kan lymfoedeem ontstaan door elke beschadiging van lymfevaten en lymfeklieren. Als er dan ook nog extra veel lymfevocht wordt aangemaakt, bijvoorbeeld door zware lichamelijke inspanning, door invloeden van buitenaf (bijvoorbeeld warm weer), of door een infectie, dan wordt het helemaal moeilijk om dit af te voeren. Er bestaan twee soorten lymfoedeem: primair en secundair. Het maken van dit onderscheid is belangrijk, omdat er soms verschillen zijn in het behandelplan en de toekomstverwachting.

Primair lymfoedeem

Soms kan lymfoedeem aangeboren zijn. Dit heet primair lymfoedeem. Vanaf de geboorte zijn er dan minder lymfevaten aanwezig of deze functioneren minder goed dan normaal, waardoor in de loop van het leven een zwelling kan ontstaan. Dit gebeurt meestal in de benen en soms ook in de armen. In de eerste jaren wordt de zwelling vaak niet als lymfoedeem herkend, omdat deze dan nog wisselend aanwezig is. Toch is hier dan al wel sprake van beginnend lymfoedeem, waarbij een behandeling wenselijk is. Zonder behandeling zal de zwelling na enige jaren niet meer verdwijnen en is het oedeem permanent aanwezig. Bij de lichte vormen ontstaat het lymfoedeem pas tussen het 18e en 35ste levensjaar. Bij uitgebreidere vormen kan dit ook vanaf jonge leeftijd aanwezig zijn.

Secundair lymfoedeem

Secundair lymfoedeem komt vaker voor dan primair lymfoedeem. Secundair lymfoedeem ontstaat door een beschadiging van de lymfevaten of lymfeklieren. Aan de armen kan dit bijvoorbeeld ontstaan na verwijdering van okselklieren bij borstkanker of een melanoom. Lymfoedeem aan de benen kan bijvoorbeeld ontstaan na een operatie waarbij de lymfeklieren in de lies of buik zijn verwijderd, of na bestraling in die gebieden. Lymfoedeem in de benen kan ook veroorzaakt worden door trombose in één van de diepe aderen van het been, langdurig bestaande spataderen of doorgemaakte infecties (bv wondroos). Ook na een ongeval of grote operatie kan lymfoedeem ontstaan.
 
Wat zijn de verschijnselen?

De klachten van lymfoedeem zijn onder andere: zwelling, een vermoeid of zwaar gevoel, pijn, tintelingen, beperkingen in de beweging, beperkingen in het dagelijks functioneren, huidafwijkingen en verhoogde kans op infecties. De huidafwijkingen bestaan aanvankelijk alleen uit een bleke verdikking en smetplekken in plooien, later kunnen wratachtige verhoorningen of zweertjes met lekkend lymfevocht ontstaan. De zwelling van de voorvoet, waardoor de huid vóór de tenen niet meer in een plooi opgetild kan worden, duidt vrijwel altijd op lymfoedeem van het been.

Behandeling
Om oedeem te verminderen en het lichaam te helpen het overtollige vocht te verwijderen, zijn verschillende behandelmethoden geschikt. Bij de totale behandeling past de therapeut vaak meerdere behandelmethoden toe. Tezamen vormen ze oedeemtherapie.

Lymfedrainage

De manuele lymfdrainage volgens de methode Vodder is een zachte massagevorm en is op het gehele lichaam toepasbaar. Ze heeft als doel de vochtdoorstroming te stimuleren en eventuele stagnatie op te heffen, de immuniteit (weerstand) te verhogen, de stress te verlagen en het hormonale stelsel te optimaliseren. Bij lymfedrainage stimuleert de therapeut met een zacht pompende beweging van de handen op en rondom het oedeemgebied het fijne netwerk van de lymfevaten direct onder de huid. De lymfdrainage stimuleert de vochtopname door de lymfvaten en verhoogt de afvoer van weefselvocht.

Oedeem- en fibrosegrepen

Dit zijn speciale handgrepen waarmee de therapeut heel gericht de huid en het onderliggende weefsel behandelt. Met oedeemgrepen leidt de huidtherapeut vocht door het weefsel naar een plaats waar het gemakkelijker wordt opgenomen. Met fibrosegrepen maakt de therapeut verhard weefsel (fibrose) soepeler.

Ambulante compressietherapie

Een combinatie van het zwachtelen van ledematen door de therapeut en bewegen door de patiënt ondersteunt de vochtafvoer.

Bewegings- en ademhalingsoefeningen

De therapeut kan u specifieke bewegings- en ademhalingsoefeningen uitleggen die de afvoer van lymfevocht via de lymfevaten bevorderen

Lymftaping

Lymftaping is een bijzondere toepassing van het Medical Taping Concept met behulp van kinesiotape. De tape wordt ‘onder spanning’ aangebracht, op een gerekte huid, waardoor de tape de huid als het ware ’lift’; de bovenste huidlaag wordt iets ‘opgetild‘ en door bewegingen die je maakt, ook nog iets gerekt. Het gevolg hiervan is, dat de ruimte tussen eerste en tweede huidlaag, waarin zich haarvaatjes bevinden, groter wordt. Dat leidt tot een betere doorbloeding en daarmee tot een betere afvoer van afvalstoffen (aanwezig in lymfevocht). Hierdoor vermindert het oedeem, terwijl bovendien door de liftende werking van de tape de druk op de zenuwuiteinden afneemt, waardoor ook zenuwpijn kan verminderen. Door de grotere ruimte tussen de huidlagen wordt het fibrotisch weefsel losser van structuur daardoor kunnen de kleine lymfvaatjes het vocht beter opnemen en afvoeren. Het grootste gedeelte van het vocht wordt via de huid afgevoerd. Tachtig procent van de lymfebanen liggen in de huid. Het is dus belangrijk deze  te stimuleren om meer lymfevocht af te voeren.
Een andere werking van de tape is sturen en stimuleren: Het oedeem heeft de eigenschap om zich langs de aangebrachte tape te verplaatsen. Door de speciale wijze van aanbrengen stimuleer je de verplaatsing van het oedeem in de richting van de lymfknopen die nog wèl functioneren. Dus daarheen, waar we het graag willen hebben.
Omdat de tape een dag of vijf kan blijven zitten, ook tijdens het douchen, is er gedurende die tijd dus sprake van een 24-uurs behandeling!

Elastische kous

Ook de therapeutische elastische kous geeft tegendruk aan het vocht in de ledematen en zorgt voor het behoud van het verkregen resultaat.

B-E-St

De Vesteynde kan een unieke combinatie maken van bovenstaande behandelingen aangevuld met het B-E-St apparaat. Het B-E-St apparaat is in staat om het zelfgenezend mechanisme in het lichaam veel sneller in gang te zetten door verhoging van ATP met 500 tot 800%. Deze verhoging resulteert ondermeer in een betere afvoer van afvalstoffen (aanwezig in lymfevocht). De behandeling met het B-E-St apparaat is een pijnloze, ontspannen behandeling, die een zeer goede aanvulling kan zijn op de reguliere oedeembehandelingen.

B-E-St therapie

Hoe lang duurt een behandeling

Een behandeling duurt gemiddeld 30-45 minuten. Een intensieve start (2-3 maal per week) geeft de beste resultaten. Daarna kan de behandelfrequentie langzaam omlaag.
De totale behandelduur verschilt per persoon. Om de vooruitgang te kunnen bepalen, wordt de omvang van het oedeem regelmatig gemeten.

Wat kunt u zelf doen

Sport en beweging stimuleren de lymfvaten. Wandelen, zwemmen en gymnastiek (onder deskundige begeleiding) zijn zeer geschikt. Sporten die leiden tot overbelasting of sporten met veel plotselinge bewegingen (bijvoorbeeld squash) zijn af te raden. Ook vermijdt u liever zware en langdurige lichamelijke inspanning. Extreme kou en extreme warmte (denk ook aan zonnebrand) hebben een slechte invloed op lymfoedeem. Datzelfde geldt voor insectenbeten en knellende kleding.

De behandelbare klachten

Manuele lymfdrainage is naast bij lymfoedeem toepasbaar bij veel andere klachten, al dan niet in combinatie met andere therapievormen. Zo kunnen wij onder andere mensen met onderstaande klachten behandelen:
• Zwellingen (oedeem); bv zwellingen na een ongeval of na een operatie
• Verstuikingen
• Bloeduitstortingen
• Spierpijnen en spierletsels
• Dystrofieën
• Klachten aan het zenuwstelsel; bv M.S. , gezichtsverlamming, migraine
• Klachten als gevolg van stress; bv slapeloosheid, concentratieverlies, constipatie, diarree, hoofdpijn, vruchtbaarheidproblemen
• Keel-, neus-, en ooraandoeningen
• Huidproblemen; bv chronische eczeem, acné, littekens
• Bloedcirculatiestoornissen; bv glaucoom, etalageziekte, open wonden
• Orgaanklachten; bv de lever, de nieren (allergieën), de darmen (ziekte van Crohn), de milt

Behandelteam

Behandellocaties

Afspraak maken?

Wilt u een afspraak maken voor een behandeling? Dit kan telefonisch of via het afsprakenformulier.

Afspraak maken